Himal Khabar

नियोजित रूपमा छिमेकीको घर लूटपाट, तोडफोड र आगजनी हुँदा समेत खुच्चिङ गर्ने यो हाम्रो कस्तो संवेदना हो?

महीना दिन बाँकी रहेको निर्वाचनलाई प्रभावमा पार्न डिजिटल प्लाटफर्मको व्यापक दुरुपयोग गरिने भएकोले त्यसका निम्ति गर्नै पर्ने कामलाई प्राथमिकतामा राखौं।

मुन्दुमलाई इतिहासको प्राथमिक स्रोत मान्ने हो भने यस्तै मिथक वा अनुश्रुतिसँग सम्बन्धित नेपाल महात्म्य, स्कन्दपुराण, हिमवत्खण्ड पुराण, पशुपति पुराण, मल्लादर्श, स्वस्थानी व्रतकथा, गोपालराज वंशावली, भाषा वंशावली साथै…

संविधानले विपद् जोखिम न्यूनीकरण गर्न संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच सामञ्जस्य हुने परिकल्पना गरे पनि त्यस बमोजिम काम नहुँदा देशले हरेक वर्ष ठूलो क्षति बेहोर्नु परिरहेको छ।

२०८२ माघ ९ गते पार्टी केन्द्रीय कार्यालय, सानेपाबाट ‘बदल्यौं कांग्रेस, बदल्छौं देश’ भन्दै चुनावमा होमिएको ‘नयाँ कांग्रेस’को दस्ताबेजबाट पार्टीले सात दशकदेखि अपनाउँदै आएको प्रजातान्त्रिक समाजवादी नीति हराएको छ।

विकासको नाममा आफ्नो समुदायको उत्पत्तिथलो मुक्कुमलुङमा केबलकार नबनाऊ भन्दा गोली ठोक्ने राज्य र स्थानीयहरूको संघर्ष-कथाले प्रश्न गर्छ– ‘विकासले समुदायको पहिचान र आस्थामाथि किन आक्रमण गर्छ?’

कुनै जिम्मेवार मध्यस्थता विना स्ट्याटस, फोटो, भिडिओ, पोडकास्ट र मीमको भरमै लोकप्रियतावादी नेताका सिद्धान्तहीन र उत्तेजक विचारहरू ‘एको-चेम्बर’मा एकोहोरिएका लाखौंसम्म पुग्छन्। डिजिटल लोकप्रियतावादलाई उत्पीडितकेन्द्री…

बालेन्द्र शाहको देश दौडाहामा मतदातालाई भन्दा मठ-मन्दिरलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ। संविधान मान्छौं भनी दाबी गर्ने रास्वपाका प्रस्तावित प्रधानमन्त्री शाहको यस्तो गतिविधि धर्मनिरपेक्ष संविधानको मर्म विपरीत देखिन्छ।

आफूलाई वैकल्पिक शक्तिको रूपमा प्रस्तुत गर्ने रास्वपा प्रत्यक्षतर्फको टिकट वितरणमा स्थापित दलहरूभन्दा पनि संकीर्ण देखिएको छ। रास्वपाले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी सीट खस आर्य समुदायलाई बाँडेको छ।

नेपालमा ‘होली वाइन’को रूपमा प्रचारित दक्षिण कोरीयाली धार्मिक संस्था युनिफिकेशन चर्चले पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, बाबुराम भट्टराई र केपी शर्मा ओलीलाई आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराइ राजनीतिक फाइदा उठाउँदै आएको खुलासा।

घृणात्मक अभिव्यक्तिद्वारा के चुनावी सन्देश दिन चाहन्छन् ओली?

ऐतिहासिक कालमा नेपालमा स्वतन्त्र राज्य सञ्चालन गरेका मगर जातिको सिक्किम र भूटानमा समेत मगरजोङ अर्थात् मगर राज्यको अस्तित्व रहेको प्रमाणहरू भेटिएका छन्।

काठमाडौंका स्टूडियोहरूमा तयार भइरहेका लोकशैलीका गीतहरू– चलचित्र, रियालिटी शो, मेला-महोत्सव र डिजिटल प्लाटफर्म माध्यमहरूमा निकै चर्चित भइरहेका छन्। त्यसले कलाकारको अर्थोपार्जन पनि बढाइदिएको छ।

निर्वाचन नजिकिंदै जाँदा चुनावी खर्च र त्यसको स्रोतबारे गम्भीर प्रश्नहरू उठ्न थालेका छन्। सुशासनलाई मुख्य एजेन्डा बनाएको दलका प्रस्तावित प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नै यस्तो विवादमा तानिनुले भोलिका दिन प्रीतकर देखिंदैन।

नीतिभन्दा नायकको खोजीतर्फ उन्मुख नेपाली राजनीतिले राम्रो संकेत गरिरहेको छैन।

सामुदायिक वनको नेतृत्वमा पुगेका कैलालीका महिलालाई पुरुष सहकर्मीले चारित्रिक लाञ्छना लगाई हैरान पार्ने गरेका छन्।

लोकतन्त्रको मूल अभ्यास निर्वाचन नागरिक प्रक्रियाबाट सञ्चालन हुनुपर्ने हो। तर, त्यसो नभई सुरक्षा फौजमा अत्यधिक निर्भर बन्दै गएको छ। यो लोकतन्त्रका लागि दीर्घकालीन खतरा हो।

‘अग्निगर्भा’को ‘ब्वारी नानी’ कुनै करुणाको पात्र होइन, ऊ इतिहासकी सर्जक हो। ऊ आफ्नो श्रम, सीप र आत्मनिर्णय मार्फत पहिचान पुनःनिर्माण गर्न सक्ने शक्ति हो।

सरकारले शहीद घोषणा गरेको जेन-जी प्रदर्शनमा ज्यान गुमाएका ४२ मध्ये २२ जना विदेश उड्ने तयारीमा थिए। सुशासनको नाममा गोली थाप्ने तिनको नाममा रजाइँ चाहिं अर्कैले गरे।

देशको पुरानो र ठूलो लोकतान्त्रिक दल कांग्रेसभित्र चलेको कलहले अन्ततः दल विभाजित हुन पुगेको छ। यो विभाजन चुनावी तालिका बिथोलिने कारण बन्नु हुँदैन ।

संघीय राजधानी दनदनी जल्दा काठमाडौं महानगरपालिका मातहतका दमकल कोठाभित्र ‘माथिको आदेश’ कुरेर बसिरहेको थियो। दमकल निकाल्न रोक्ने त्यो ‘माथिको आदेश’ कस्को थियो?

भारतको आरएसएस सम्बद्ध संस्थाहरूले नेपालमा धर्मको नाममा विद्वेष फैलाउने काम गरिरहेका छन्। समाजमा हिंसा फैलाउने यी संस्थाहरू राज्यको निगरानीमा कसरी परेनन्?

‘भग्न प्रेमशाला’ प्रेमको उज्यालो कथन होइन; यो प्रेम नामक संस्थाले जन्माएका मनोवैज्ञानिक, यौनिक र सामाजिक अँध्याराको ‘फिक्सनल पोस्टमार्टम’ हो।

कांग्रेसले माओवादीका लागि र माओवादीले कांग्रेसका लागि मत माग्ने अभ्यासले हँसिया-हथौडा र रूख चिह्नबीचको राजनीतिक विभेद धमिलियो। लोकतन्त्रको चीरहरण गर्ने यस्तो विकृतिमाथि फेरि चर्चा चल्नु लज्जास्पद छ।

पुष्पकमल दाहाल‚ केपी शर्मा ओली, रवि लामिछाने र मीडियामा प्रकाशित खोज समाचारको भिडिओ बनाउने ‘कन्टेन्ट क्रियटर’हरू नै हुन्, प्रेसमाथि आक्रमण गर्न उक्साउने मुख्य कारकत्व।

सभापति देउवाका अगाडि दुइटा विकल्प छन्– पहिलो, पूर्वसभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईले झैं दललाई फूटबाट बचाउने कि; अर्को, गिरिजाप्रसाद कोइरालाले झैं पार्टीलाई विभाजनबाट रोक्न नसकेको भूमिका निर्वाह गर्ने?

मधेशमा केही समययता धर्मका नाममा भइरहेका हिंसा विरुद्ध मौनता साँधेर बसेका रवि र बालेनको संविधानप्रतिको प्रतिबद्धतालाई कसरी पत्यार गर्ने?

समानुपातिक सूची : शिरमा बागमती पुछारमा कर्णाली

समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीका निम्ति पेश गरिएका बन्दसूचीमा राखिएका ‘सेलिब्रेटी’ र शक्तिशाली पृष्ठभूमिका उम्मेदवारहरूले संवैधानिक प्रावधानको धज्जी उडाएका छन्। यो नीतिगत भ्रष्टाचार हो। यसमा दल र सूचीमा पर्न मरिहत्ते गर्ने…