परम्परागत (पश्चिमा) दृष्टिकोणबाट हेर्दा पर्वतको फेदमा मानव उत्पत्ति हुनु केवल एउटा ‘प्रतीकात्मक मिथक’ मात्र देखिन्छ । यस ढाँचामा फक्ताङ्लुङ एउटा भौगोलिक पहाड (प्रकृति) मात्र हो र मुजिङ्ना एउटी दैवी पात्र (संस्कृति/धर्म)…
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई थाहा हुनुपर्ने हो— यही युवाशक्ति हो जसले राणा शासनको जग हल्लाएको थियो। यदि त्यो युवा संगठनको नाम थाहा छैन भने इतिहास पढ्नुहोस्, गुगलमा खोज्नुहोस्— जयतु संस्कृतम्। निर्दलीय पञ्चायत ढालेको…
खाडी युद्धका कारण देशमा महँगीको मार बढिरहेका बेला मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरूले सार्वजनिक गरेका सुन, जग्गा–जमिन र जायजेथाले तिनको घाउमा नुनचुक छर्ने काम गरेको छ। साथै, तिनको अकूत सम्पत्तिको स्रोतमाथि पनि प्रश्न उठेको छ।
ग्रामीण क्षेत्रमा सडक भए पनि यातायातका साधन छैनन्, बजार भए पनि पहुँच छैन, उत्पादन भए पनि मूल्य छैन। यस्तो अवस्थामा विकास भन्ने शब्द केवल शहरकेन्द्रित दृष्टिकोणमा सीमित हुन्छ, जहाँ गाउँ केवल आपूर्ति गर्ने ठाउँ बन्छ;…
अमेरिकाले इरानमा बम खसाल्दा हामी किन ‘घाइते’ भइरहेका छौं ? हामीभन्दा ५ हजार ५०० किलोमिटर जमिनी दूरीमा रहेको इरानले हर्मुज जलमार्ग बन्द गरिदिँदा हाम्रो चुल्होमा आगो नबल्ने त्रास कसरी फैलिएको छ ? यो सरल प्रश्नको जटिल तर…
फागुन १६ गतेदेखि सुरु भएको इरान–अमेरिका–इजरायल युद्धका कारणले वैदेशिक रोजगारीका लागि विभिन्न मुलुकमा जान लागेका युवा अलपत्र परेका छन्। पहिलो पटक वैदेशिक रोजगारीमा जान लागेकाहरूको २ हजार भिसा रद्द हुने भएको छ।
यसअघिका प्रधानमन्त्रीले सचिवालयमा आफ्ना नातागोता र पार्टी कार्यकर्तालाई भर्तीे गरेको भन्दै विरोध गर्दै आएको दल रास्वपाबाट निर्वाचित प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पनि त्यही प्रवृत्तिलाई पछ्याएका छन् । उनले मेयरकालीन…
बालेन शाह परिवर्तनका संवाहक हुन् । यदि चस्मा उनको पहिचान नै हो भने पनि सरकारी तस्वीरका लागि २० प्रतिशत मात्र ‘टिन्ट’ भएको वा ‘ग्रेडिएन्ट’ लेन्स प्रयोग गर्न सकिन्थ्यो, जहाँबाट उनको आँखाको नानी देखियोस् । यसले उनको ‘शौक’…
विपद् व्यवस्थापनमा खास भूमिका समुदाय र स्थानीय सरकारको हुन्छ । संविधानले स्थानीय तहलाई यसमा एकल अधिकार दिएको छ र कार्यान्वयन गर्न स्थानीय सरकार नै अग्रसर हुनुपर्छ । यसो गर्न सके विपद्को सामना गर्न लाग्ने समय र खर्च पनि…
जेन–जी प्रदर्शनमा ७६ जनाको मृत्यु भयो । त्यसको छानवीन गर्न गौरी बहादुर कार्कीको नेतृत्वमा छानवीन आयोग बन्यो । तर यो आयोगको प्रतिवेदन यति एकतर्फी छ, उसले सुरक्षाकर्मीको गोलीले मारिएका हरुको पक्षमा न्यायको वकालत गर्छ तर…
निर्वाचनका लागि आफ्नो भोट बैंक पक्का गर्न तथा व्यक्तिगत रिसइबी साध्न हतियार बन्न थालेको धार्मिक कट्टरताले कपिलवस्तुका अल्पसंख्यक मुस्लिमहरू डराइरहेका छन् ।
भदौ २३ र २४ को घटनासम्बन्धी जाँचबुझ गर्र्न गौरीबहादुर कार्कीको अध्यक्षतामा तीन सदस्यीय आयोग गठन गरिएको थियो । सरकारले सार्वजनिक नगरेको तर ‘लिक’ गरिएको उक्त प्रतिवेदनमार्फत ओली सरकारमा रहेका नेताहरुप्रति पूर्वाग्रहले…
नवनिर्वाचित प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको शपथ ग्रहण समारोहमा राणाकालीन प्रधानमन्त्री र ‘हिन्दु अधिराज्य’ का नायक राजा महेन्द्रले समेत नगरेको धार्मिक तामझाम गरियो । बालेन्द्र व्यक्तिमात्र होइनन्, उनी धर्मनिरपेक्ष…
महिला र उपेक्षित वर्गलाई समाज र शक्ति संरचनामा समान साझेदार नमाने सम्म र उनीहरूको सम्मानजनक सह-अस्तित्व नस्विकारे सम्म स्वस्थ र सुरक्षित समाज असम्भव छ।
जसले पैसा तिर्न सक्छ, उसलाई मात्र सुरक्षा दिने प्रणाली बीमा होइन, व्यापार हो। अनि जुन राज्यले संवैधानिक रूपमा स्वास्थ्यको अधिकारलाई सुनिश्चित गरेर पनि बिरामी र गरिबले मात्रै प्रयोग गर्ने गरी कार्यक्रम बनाउँछ, त्यसले…
सहकारी ठगीको मुद्दा खेपिरहेका रवि लामिछानेको पार्टी रास्वपाले प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचन–२०८२ को वाचापत्रमा पार्टी सरकारमा गएको १०० दिनभित्रै साना बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्ने भनेको छ। रास्वपाले यो वाचा कसरी पूरा…
‘पेरम’ कुनै समुद्र होइन । तर, आफ्नै गतिमा बग्ने एउटा पहाडी खोला हो । यो कुनै ठूलो बौद्धिक विष्फोट होइन, बरु एउटा सानो र स्थिर तरंग हो । यसले हामीलाई सिकाएको छ, प्रेम सधैँ सशर्त हुँदैन ।
स्थापित दलहरुप्रति वितृष्णा र परिवर्तनको चाहनाले चुनाव प्रभावित भयो । सत्तामा हुँदा अपेक्षाअनुसार काम गर्न नसक्दा र स्पष्ट भूमिका नलिँदा मधेशकेन्द्रित दलहरू पराजित भए । किचलो र कमजोर ‘डेलिभरी’ का कारण जनविश्वास घट्यो ।…
विदेशी विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन लिएर शैक्षिक कार्यक्रम चलाइरहेको दुई दशक भयो । कर्मचारी र राजनीतिक दलको स्वार्थका कारण विदेशी डिग्रीको नाममा बेथिति र ठगी भइरहेको छ । विद्यार्थीहरुको भविष्यमाथि खेलवाड भइरहेकोछ । तर,…
बाग्लुङ जन्मथलोबाट चितवन कर्मथलो बनाएका लेखक भरतपुर शहरसँगको आशक्ति/उपेक्षाका सम्बन्ध खुलाउँछन् । यस शहरले आत्मीयता नराखेको प्रष्ट भन्छन्, उनी । उसैगरी जन्मस्थान बाग्लुङमा पनि बिरानो बन्दै गएको पाउँछन्, आफूलाई ।
ललितपुरको लेले–महादेव खोला क्षेत्रमा वर्षौंदेखिको अन्धाधुन्ध उत्खननले वन र वातावरण विनाश गरेको छ, स्थानीय बासिन्दा थातथलो छाडेर विस्थापित हुनु परेको छ ।
संविधान संशोधनको मामिलामा प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभा बराबरी हैसियतमा हुन्छन् । यस सन्दर्भमा ‘ठूलो सदन–सानो सदन’ भन्ने तर्क लागु हुँदैन किनभने राष्ट्रिय सभा संघीय संरचनाको प्रतिनिधि संस्था हो । त्यसका सदस्यहरू प्रदेश…
प्रतिनिधिसभाको प्रत्यक्ष निर्वाचनको परिणामले फेरि पनि खस आर्य समुदायकै वर्चस्व कायम गराएको छ । यसअघि त्यही समुदायका पाका व्यक्तिहरूले जित्थे, यसपालि फेरि पनि उही समुदाय तर युवा आए ।
-1774887994.jpeg)
